انجمن ویکی قلم‌های فارسی
ورود / عضویت

ساختن فونت با FontForge

بحث پیرامون مسائل مربوط به قلم‌سازی، حروف‌چینی و بومی‌سازی

ساختن فونت با FontForge

پستتوسط saeidk » 18 دسامبر 2017, 13:23

پیش از این در اینجا برنامه fontforge معرفی شده بود. ولی نصب و کار با آن بسیار دشوار بود. چندی است که شماری از دوستان فونت آزاد می‌سازند و در گیت‌هاب می‌گذارند: صابر راستی‌کردار، محمد صالح سوزنچی ...
صابر راستی‌کردار یک راهنمای تر و تمیز هم در اینجا برای این برنامه گذاشته است:
http://rastikerdar.github.io/getting-st ... fontforge/
من هم تصمیم گرفتم کمی با این برنامه کار کنم و نتیجه را اینجا بگذارم. شاید به‌درد کسی بخورد.
فونت اسما (Ara Asmaa Beltajie) فونتی فانتزی و ظاهراً آزاد است که البته سایت منتشر کننده آن دیگر نیست. این فونت حروف فارسی دارد ولی ک و ی اول و وسط ندارد و باید کد اپن‌تایپ آن درست می‌شد.
https://www.behance.net/gallery/11392407/-Asmaa-Font

asmaa.jpg
فونت اسماء

نمونه کار من افزودن حروف فارسی به این فونت بود.
فونت‌فورج در ویندوز به‌راحتی نصب می‌شود و در مک هم نیاز به x11 دارد و سپس به‌خوبی کار می‌کند.
برای این که از یک فونت به فونت دیگر چیزی را کپی کنیم. باید هر دو در یک پنجره باز شوند و نه در پروسس‌های مجزا.
برای افزودن گلیف جدید به اینجا می‌رویم: Endoding/Add Encoding Slots و تعداد گلیف‌هایی که می‌خواهیم را مشخص می‌کنیم.
حالا به تعداد مورد نظر با علامت سوال بالای آنها اضافه می‌شود که می‌توانیم در آنجا منحنی بکشیم. دراین فونت لازم است فقط منحنی ک را دوباره در یک گلیف کپی کنیم. اگر خود منحنی را کپی کنیم و در جای خالی بگذاریم فاصله راست و چپ آن هم به‌صورت خودکار به این گلیف منتقل خواهد شد.
بعد گلیف را انتخاب می‌کنیم و بعد در Element/Glyph info روی Unicode value کد فارسی را می‌نویسیم: U+06A9 و بعد Set from value را کلیک می‌کنیم. در این حالت خود برنامه در خط بالا یک اسم می‌گذارد و در خط پایین حرف متناظر با آن با فونت مورد نظر خود.
Glyph_info.png
اطلاعات حرف ک فارسی


البته اسم uni06A9 به هیچ دردی نمی‌خورد و بهتر است آن را با نامی به‌دردبخور مثل Kaf.fa.isol عوض کنیم. همچنین در بخش ot glyphe class انتخاب می‌کنیم Base glyphe
حالا به Element/glyph info می‌رویم و بعد در پنجره Lookup روی init… دوبار کلیک می‌کنیم
init.png
کد برای شکل اول حرف


در خط آخر روی New کلیک می کنیم یک خط جدید باز می‌شود در سمت چپ نام گلیف را می‌نویسیم و در خط راست نام گلیف ک اول و تمام.

برای افزودن ی کوچک با کد U+0654 هم همین روند را می‌رویم فقط در ot glyphe class انتخاب ما mark خواهد بود و در داخل منحنی هم علامت لنگر را پاک می‌کنیم و در بخش lookups به gpos می‌رویم و در mark می‌رویم و بعد anchor 0 و anchor control بعد add anchor mark و کد این گلیف را در این بخش اضافه می‌کنیم.
Mark.png
پنجره اعراب



Anchor.png
لنگر اعراب
Anchor.png (8.79 KiB) - بازدید 1507 بار


add-mark.png

یا این که این گلیف را به بخش Mark classes اضافه می‌کنیم.
Mark-classes.png
کلاس اعراب‌ها

حالا فونت جدید را generate می‌کنیم.
نماد کاربر
saeidk
 
پست‌ها : 999
تاریخ عضویت: 17 دسامبر 2005, 19:20
محل سکونت: ایران-تهران

پاسخ: ساختن فونت با FontForge

پستتوسط Ahmad » 19 دسامبر 2017, 22:07

ممنون سعید جان بابت شرح شیوه استفاده از برنامه FontForhe، دستت درد نکند.

احمد
نماد کاربر
Ahmad
Site Admin
 
پست‌ها : 1248
تاریخ عضویت: 30 مه 2004, 17:33
محل سکونت: سوئد

پاسخ: ساختن فونت با FontForge

پستتوسط zoghal » 23 دسامبر 2017, 11:35

درود و عرض ادب.
قصد جسارت ندارم اما چون اسم فونت آزاد وسط آمد لازم دیدم چند نکته رو یاد آوری کنم.
نکته اول:
فونت اسما فونت آزاد نیست. یک فونت رایگان هست. اما اگر به متا فیلد‌های فونت نگاه بندازید می‌بینید که این فونت کپی‌رایت دارد.
Screenshot 2017-12-23 10.23.02.png

در فونت‌های آزاد باید در فیلد لایسنس دقیقا تعریف شود که طبق کدام یک از اجازه‌نامه ها فونت آزاد منتشر شده OFL یا appache یا ابونتو
با فلش در تصویر مشخص کردم اگر ان دکمه رو بزنید فونت فورج خودش فیلد‌های مورد نیاز رو مقدار دهی اولیه می‌کند.
نکته بعدی فونت آزاد حتما نیاز به مخزن کد دارد و باید در کنار سورس فایل لایسنس قرار داشته باشد.
آنوقت تازه فونت آزاد شناخته می‌شود.

نکته دوم:
این تایپ‌فیس شاید فانتزی باشد. اما کاملا بر اساس سبک عربی طراحی شده. پایین تنه حروف ارتفاع خیلی کمی دارند. بطوری که شما نمی‌تونید تو این فونت به راحتی حرف «چ» مفرد رو اضافه کنید. فضایی برای اضافه کردن نقطه ندارد.

باز ببخشید فضولی کردم.
سوالی بود در این مورد بنده در خدمتم.
zoghal
 
پست‌ها : 28
تاریخ عضویت: 15 آوریل 2014, 06:04
محل سکونت: همدان

پاسخ: ساختن فونت با FontForge

پستتوسط saeidk » 23 دسامبر 2017, 16:34

آره می‌دونم که آزاد به مفهوم شما نیست. منظورم این بود که صاحبش مجانی گذاشته در اینترنت و مثل بعضی فونتها نیست که برای فروش باشه. سالها پیش یک سایت بود به اسم زکدیزاین که این‌ها رو می‌گذاشت که الان فعال نیست. همچنین خود طراح هم نوشته که این رو به یاد اون خانم با این نام منتشر کرده. منتها همون طوری که نوشتم، دارم با این برنامه ورمی‌رم و مشوق غیرمستقیم من هم شما بودید. گفتم این را بنویسم که اگر کسی خواست بخواند و تجربیات من را تکرار نکند.
این فونت خودش چ دارد. یعنی طراح گذاشته است و البته که عربی است و به‌درد نوشتن متن فارسی نمی‌خورد ولی به نظرم برای نوشتن یک کلمه فانتزی بدک نباشد.
ممنون
نماد کاربر
saeidk
 
پست‌ها : 999
تاریخ عضویت: 17 دسامبر 2005, 19:20
محل سکونت: ایران-تهران

پاسخ: ساختن فونت با FontForge

پستتوسط zoghal » 23 دسامبر 2017, 22:43

واقعا «چ» رو دارد اصلا دقت نکردم.
بله برای خیلی کارا میشه استفاده کرد. مشکلی هم از این نظر نیست خودشون منتشرش کرده دیگه :دی
zoghal
 
پست‌ها : 28
تاریخ عضویت: 15 آوریل 2014, 06:04
محل سکونت: همدان

پاسخ: ساختن فونت با FontForge

پستتوسط seoas » 27 دسامبر 2017, 07:00

به نظر من یه فونتی هست که برای بعضی کارها مفید و قابل استفاده باشه و برای بعضی دیگه نباشه بستگی به کاربرد و زمان استفاده داره
seoas
 
پست‌ها : 20
تاریخ عضویت: 08 نوامبر 2017, 01:51

پاسخ: ساختن فونت با FontForge

پستتوسط Ali.Rastegar » 16 ژانویه 2018, 20:51

چه کار خوبی کردی سعید جان، دستت درد نکند.

اتفاقا من هم اخیرا برای کاری قدر FontForge را بیشتر گرفتم.
MacBook Pro 2015
نماد کاربر
Ali.Rastegar
Site Admin
 
پست‌ها : 2846
تاریخ عضویت: 26 مه 2004, 12:45



بازگشت به خط، زبان و قلم‌سازی


کاربران حاضر در این انجمن: بدون کاربران آنلاین و 2 مهمان